Geheimschrift dat niemand kan kraken

Een hangslot opgebouwd uit ineengevlochten linten, naast een gestileerd chipcontactvlak van een kaart.

Elke keer dat je een berichtje stuurt, gebeurt er iets wat geen enkele supercomputer ter wereld kan terugdraaien. Niet omdat het geheim is — de formules staan gewoon op Wikipedia. Maar omdat de wiskunde erachter zó slim is dat weten hoe het werkt je geen stap verder helpt.

Deze site laat je die wiskunde zelf in handen nemen. Geen filmpje, geen plaatje van een slotje met een sleuteltje. Bij elk hoofdstuk staan knoppen, en achter die knoppen draait exact dezelfde code die je bank, WhatsApp en je identiteitskaart gebruiken. Je maakt een sleutel, je versleutelt iets, je verandert één letter en je ziet alles in elkaar klappen.

Je hebt er niets voor nodig behalve deze browser. Geen voorkennis, geen wiskunde van het zesde jaar. Elk woord dat je misschien niet kent, wordt uitgelegd op het moment dat je het nodig hebt.

Wat je gaat ontdekken

  1. Base64: geen encryptie
    Waarom iets dat er als geheimschrift uitziet, dat meestal niet is — en hoe je het in twee seconden "kraakt".
  2. Hashfuncties
    Hoe je van een boek een vingerafdruk van 64 tekens maakt, en waarom niemand het boek eruit terug kan halen.
  3. Waarom hashes van wachtwoorden breken
    Wat er echt gebeurt als een site "gehackt" is, en waarom een goed wachtwoord toch overleeft.
  4. Symmetrische encryptie
    Het geheimschrift van Julius Caesar, en wat er in 2000 jaar aan verbeterd is.
  5. Asymmetrische encryptie
    Een slot dat iedereen kan dichtklikken maar dat alleen jij kan openen — dit klinkt onmogelijk en werkt toch.
  6. Elliptische krommen: de wiskunde in je zak
    Een kromme lijn waarop je punten kan "optellen", en waarom die lijn in de chip van je identiteitskaart zit. Met een grafiek waar je op kan klikken.
  7. Digitale handtekeningen
    Hoe je bewijst dat jij iets geschreven hebt, zonder pen, en zodat niemand het kan vervalsen.
  8. Hybride encryptie: hoe het echt gebeurt
    Hoe alles hierboven samenkomt in het slotje bovenaan je browser.
  9. Geheime post: schrijf onkraakbare berichten
    Maak je eigen sleutelkaart, print ze, wissel ze uit met je vrienden en stuur elkaar via WhatsApp berichten die niemand anders kan lezen.
  10. De Belgische eID
    Steek je identiteitskaart in een lezer en zie alles uit deze site in het echt gebeuren.

Drie afspraken

Je mag alles stukmaken Typ onzin, klik in de verkeerde volgorde, verander één letter waar het niet mag. Dat is precies het moment waarop je iets leert.
Niets verlaat je toestel De demo's rekenen in je eigen browser. Wat je intypt, gaat nergens heen. Alleen het laatste hoofdstuk heeft een server nodig, en dat staat er duidelijk bij.
Je hoeft de wiskunde niet te kunnen Maar op het einde van elk hoofdstuk staat een kadertje met het wiskundige idee erachter. Als je dat leest en denkt "dat wil ik begrijpen" — dan weet je meteen wat je later moet kiezen.

Waarom dit wiskunde is, en geen informatica

Computers voeren dit uit, maar ze hebben het niet bedacht. De ideeën komen van wiskundigen die zich afvroegen: bestaat er een berekening die makkelijk is om te doen, maar onmogelijk om terug te draaien? Priemgetallen, klokrekenen, krommen in een vlak — dingen die eeuwenlang alleen "mooi" waren, blijken precies wat het internet nodig had. Wie dit vak in handen heeft, bouwt de sloten waar de hele wereld op vertrouwt.